Valse sms herkennen (smishing): pakket, DigiD, bank, boete
Een valse sms (smishing) doet zich voor als je bank, de overheid, een pakketdienst of de tolweg en wil maar één ding: dat je op de link tikt. De vuistregel: je bank, DigiD, de Belastingdienst en PostNL laten je nooit via een link in een sms betalen of inloggen. Ga zelf naar de app of de site.
Smishing is phishing per sms. Het bericht lijkt te komen van een organisatie die je kent en meldt iets dat nú geregeld moet worden: een pakket dat niet bezorgd kan worden, een DigiD die zogenaamd verloopt, een openstaande boete of tolrit, een bankpas die wordt geblokkeerd. De link brengt je naar een nagemaakte site die je inloggegevens, je bankgegevens of je geld moet opleveren.
Een bericht zonder spelfouten of met een bekende afzendernaam bewijst niets. Kijk naar wat het bericht van je wil, en waar de link echt naartoe gaat.
Zo herken je het
- 1Een link om te betalen, in te loggen of iets te bevestigen.PostNL vraagt nooit in een sms om via een betaallink te betalen. DigiD stuurt nooit berichten met een link of QR-code. De Belastingdienst vraagt nooit per sms om via een link geld over te maken. Je bank laat je niet via een sms-link inloggen.
- 2Haast of dreiging.“Vandaag nog”, “anders volgt een boete”, “uw pas wordt geblokkeerd”. Hoe banger het bericht je maakt, hoe meer reden om níet te tikken.
- 3Een klein bedrag.€ 1,99 herbezorging, € 2,49 invoerkosten, een paar euro voor een tolrit. Het bedrag is lokaas; je bankgegevens zijn het doel.
- 4Het adres in de link klopt niet.Kijk naar het stuk vlak vóór .nl of .com: dat is de eigenaar. postnl.nl is van PostNL, e-tol.nl is de officiële tolsite voor de A24. Staat “postnl” of “etol” alleen ergens ín een langer adres, dan is het niet van hen.
- 5Een bekende afzendernaam.“PostNL”, “DigiD” of de naam van je bank boven het bericht bewijst niets: afzenders van sms’jes zijn na te maken (spoofing).
- 6“Bel of app dit nummer.”Bijvoorbeeld over een overboeking die je niet hebt gedaan. Aan de andere kant zit een nepmedewerker die wil meekijken op je scherm of je geld wil laten “veiligstellen”: bankhelpdeskfraude.
- 7“Installeer deze app.”Zogenaamd om je pakket te volgen. Volgens de Fraudehelpdesk zit daar malware achter die vanaf jouw nummer sms’jes verstuurt, waardoor je telefoonrekening kan oplopen.
- 8Je verwacht het niet.Geen pakket besteld, niet over de A24 gereden, geen boete gehad? Vraag je af of het logisch is dat je dit bericht krijgt. Dat is ook het eerste advies van de Fraudehelpdesk.
Een echt voorbeeld, uit elkaar gehaald
- e-TOL stuurt geen bericht als je over de tolweg rijdt. Ben je te laat met betalen, dan komt de herinnering per post.
- Het adres is etol-herinnering-a24.com, niet e-tol.nl.
- Klein bedrag, deadline van vandaag, dreigen met het CJIB: drie drukmiddelen in één bericht.
Wat je doet
- Tik niet op de link en antwoord niet.Ook niet om te kijken of het echt is.
- Check de link zonder hem te openen.Houd de link ingedrukt, kies “kopiëren” en plak hem in de checker op deze site. Een telefoonnummer uit het bericht kun je daar ook checken.
- Ga zelf naar de bron.Open de app of typ het adres zelf in: de PostNL-app, mijn.overheid.nl, Mijn Belastingdienst, je bank-app, e-tol.nl. Staat daar niets? Dan was het bericht vals.
- Meld het en verwijder het.Bij de Fraudehelpdesk via het meldformulier (kies “Ik ontving een sms”) en bij de organisatie die wordt nagebootst; hoe, staat hieronder bij de vragen. Daarna weg ermee. Ben je geld kwijt, bewaar de sms dan juist als bewijs.
- Ingevuld of betaald? Bel meteen je bank.Via een nummer dat je zelf opzoekt. Andere gegevens ingevuld, of gewoon ongerust? Bel de Fraudehelpdesk: 088 - 7867372. Belt “de bank” jou kort daarna? Ophangen en zelf terugbellen.
- Geld kwijt? Doe aangifte.Is er geld van je rekening gehaald, of ben je bang dat dat gaat gebeuren, doe dan aangifte van phishing bij de politie: online, of op afspraak via 0900-8844.
Doe dit nooit
- Betalen, inloggen of gegevens invullen via een link uit een sms.
- Een nummer bellen of een app installeren omdat een onverwachte sms dat vraagt.
- Iemand op afstand laten meekijken op je telefoon of computer, ook niet als “de bank” of “de Fraudehelpdesk” erom vraagt.
Veelgestelde vragen
Is deze link veilig? Hoe check ik een link uit een sms?
Open hem niet om te kijken. Kopieer de link en plak hem in de checker op deze site: je ziet hoe oud het domein is, of het op een bekend merk lijkt en of anderen het al meldden.
Ik heb op de link geklikt, maar niets ingevuld. Wat nu?
Sluit de pagina en verwijder het bericht. Heb je een app of bestand gedownload, verwijder het dan en controleer je telefoon met een virusscanner. Ongerust? Ook zonder dat je iets invulde kun je advies vragen bij de Fraudehelpdesk.
Waar meld ik een valse sms?
Altijd bij de Fraudehelpdesk, via het meldformulier op fraudehelpdesk.nl. Het adres valse-email@fraudehelpdesk.nl is alleen voor e-mails, niet voor sms. Meld het daarnaast bij wie er wordt nagebootst: DigiD (een foto van de sms naar valse-email@digid.nl), de Belastingdienst (een schermafbeelding naar valse-email@belastingdienst.nl) of je eigen bank via de fraudepagina in de app of op de site. Klant bij ABN AMRO? Stuur de sms door naar 097 008 101 095.
Stuurt het CJIB of e-TOL een boete of herinnering per sms?
Het CJIB waarschuwt zelf dat een mail, sms of appje over niet-betaalde bedragen bij het CJIB vals is; of een boete echt is, zie je als je zelf inlogt bij het CJIB. Voor de tol op de A24 krijg je geen bericht na je rit; ben je te laat met betalen, dan komt er een betalingsherinnering per post.
Plak het in de checker. Dertig seconden, en je weet wat anderen al zagen.
Lees ook
Bronnen
Fraudehelpdesk — Hoe herken ik een valse e-mail of een verdacht bericht? · Fraudehelpdesk — Ik heb gegevens ingevuld na klikken op een link · Fraudehelpdesk — Fraude melden (particulier) · Fraudehelpdesk — Valse e-mail melden (alleen voor e-mail) · Fraudehelpdesk — Waarschuwing: valse telefoontjes en sms’jes over een verdachte overboeking · Fraudehelpdesk — Fraudevormen en -termen (spoofing, malware via sms) · Rijksoverheid — Wat kan ik doen tegen phishing? · Politie — Aangifte doen van phishing · DigiD — Herken een vals bericht · Belastingdienst — Valse WhatsApp-berichten, sms-berichten, mails en telefoontjes · CJIB — Mail, sms of appje over niet-betaalde bedragen bij het CJIB? Deze is vals · e-TOL (A24) — Zo werkt e-TOL · PostNL — Phishing melden · ABN AMRO — Smishing (valse sms) herkennen en melden